FAQ

Veel gestelde vragen aan de scenarioschrijver:

Hoe lang duurt het eigenlijk om zo’n scenario te schrijven?

Dat hangt erg van de lengte van het scenario af, maar ga voor een speelfilm (1,5 tot 2 uur) uit van zeker een jaar (fulltime) schrijven, als niet langer. Kortere scenario’s schrijf je niet in evenredig kortere tijd. Hoe korter het scenario hoe helderder en meer to the point elke woord moet zijn. Dus een kort scenario kan toch ook zo een half jaar duren. Maar schrijven is vooral ook veel schrappen en herschrijven en een tijdje laten liggen voor een frisse blik. Nadenken over je script en feedback krijgen van anderen vraagt ook veel (lees-)tijd.

Hoe ziet een scenario er eigenlijk uit?

Klik hier voor een voorbeeld van mijn werk. Elke zin in kapitalen is en nieuwe scène. INT. staat voor een binnen scène, EXT. voor een buiten scène. Een scène speelt zich altijd af tijdens dag of nacht, nooit avond of ochtend. Dat heeft met de productie te maken: is het donker of niet. Onder deze zin in kapitalen staat beschreven wat er te zien is in de film. Hij gaat met tegenzin naar school kan je niet zien, dus schrijf ik juist de dingen op waaraan je dat kunt zien, bijvoorbeeld: met afhangende schouders sloft hij naar de schuur, zijn schooltas achter zich aanslepend. Zuchtend stapt hij op zijn fiets. Als iemand iets zegt schrijf ik zijn tekst letterlijk op, voorafgegaan door zijn naam in kapitalen. De naam en wat er gezegd wordt zijn beide ver ingesprongen om de leesbaarheid te bevorderen. Als een personage in een scenario voor het eerst in beeld komt schrijf je zijn naar ook in kapitalen, met daarachter zijn leeftijd en eventueel andere belangrijke kenmerken tussen haakjes.

Hoeveel pagina’s is een scenario gemiddeld?

Dat hangt erg van de lengte van de film af. Er is een vaste opmaak van een scenario, waarbij de layout (zie ook vorige vraag), de marges, lettertype (Courier) en lettergrootte (12) vaststaan. Als deze opmaak wordt gevolgd kan je uitgaan van gemiddeld 1 pagina scenario per 1 minuut film.
Maar hoe korter de film hoe nauwer het komt. Dan wordt elke zin getimed en naar aanleiding daarvan wordt de lengte van de film heel nauwkeurig geschat.

Waar is een scenario goed voor?

Het scenario is de blauwdruk van een film. Het beschrijft heel precies wat er te zien is en wie wat zegt. Al die tekst wordt geanalyseerd door de regisseur die bepaald hoe elke zin in beeld zal worden gebracht. Kortom: zonder scenario heeft een regisseur geen uitgangspunt om te gaan filmen.

Maar waarom staat er op de aftiteling dan altijd dat deze film van de regisseur is, als de scenarist het hele verhaal bedacht heeft?

Dat is iets waar veel scenaristen het ook niet mee eens zijn. Gelukkig staat de naam van de scenarist tegenwoordig steeds vaker in even grote letters op de aan- en aftiteling.

Volgt een regisseur het scenario altijd naar de letter?

De scenarist en de regisseur hebben meestal al intensieve gesprekken over het scenario tijdens het schrijfproces. Als het scenario dan af is volgt de regisseur vaak het scenario zo nauwkeurig mogelijk. Maar door allerlei omstandigheden kan hij toch van het scenario afwijken. Bijvoorbeeld omdat wat er geschreven staat niet precies kan op de locatie die er is gevonden. Of omdat tijdens het repeteren of filmen blijkt dat iets anders beter werkt. En in de montage blijkt vaak dat er hele scènes zijn die eigenlijk niet helpen om het verhaal te vertellen. Die worden er dan wel gewoon uitgegooid.

Is schrijven niet een heel eenzaam beroep?

Dat hangt helemaal af van wat je schrijft. Dichters en romanschrijvers zonder uitgever zitten inderdaad vaak dagen achtereen in hun eentje op hun symbolische zolderkamertje. Maar een scenarist heeft tussen die zolderkamerdagen door ook vaak overleg met z’n regisseur en/of producent. Vaak zelfs meer dan een romancier met zijn uitgever. En dan zijn er nog de vele netwerkbijeenkomsten, filmvertoningen en brainstormsessies. Voor het schrijven zelf wil ik persoonlijk juist graag alleen zijn. Maar ik werk soms ook hele dagen met mijn co-schrijver aan een tv-serie via skype. En dan schrijven we echt samen. (Schermdelen en google docs bespaart me zo vele retourtjes naar de andere kant van het land.)

Ik snap niet hoe je dat doet, hoe kunt je steeds weer iets nieuws verzinnen?

Deze vraag krijg ik vaak, maar ik weet ook niet hoe ik het doe. Ideeën komen in je op of niet. Ik merk wel dat ik me er soms bewust voor open zet. Zeker als iets mijn aandacht trekt. Dat kan van alles zijn. Een uitspraak, een karaktertrek en een nieuwsbericht. Waarom? denk ik dan vaak. Waarom zegt iemand dat, waarom is hij zo, waarom gebeurt dit in de wereld. En voor ik het weet verzin ik zelf een antwoord en zie daar, een verhaal…

Zou je niet liever een boek willen verfilmen, is dat niet makkelijker?

Nee. Niet liever en niet makkelijker. Ik ben wel bezig met het het zoeken van een producent voor een boek dat ik zou willen ‘verscripten’, maar over het algemeen bedenk ik het liever zelf. Het rottige met boekverfilmingen is dat je het verhaal helemaal van een totale leeservaring naar een audiovisuele ervaring moet omschrijven. En dat is lastig. Zeker bij boeken waarin personages veel voelen en denken. Want dat is niet te zien aan de buitenkant. En om al die gedachten en gevoelens naar zichtbare acties te vertalen heb je vaak veel meer tijd nodig dan er in een film zit. Bovendien vertelt het geen verhaal, dus de film wordt traag en daardoor vaak saai. Dat is de reden dat mensen het boek vaak beter vinden dan de film. Ik pas dan ook mijn medium aan naar hetgeen ik wil vertellen. Gegeneraliseerd stop ik praatgrage personages in een toneelstuk, denkende en voelende in een roman en voornamelijk handelende in een film.

Ik weet helemaal niets van hoe je films maakt, maar ik heb wel een geweldig idee voor een film, kan jij daar niet iets mee?

Ik vind het altijd erg leuk om ideeën van anderen te horen, maar de kans dat ik er iets mee kan is niet zo groot. Jij bent geïnspireerd door je idee, dus mijn vraag is eigenlijk, waarom doe je er zelf niet iets mee? Wat houdt je tegen? Wil je het me toch graag voorleggen, neem dan even contact met me op.

Heeft u een andere vraag die hier niet bij staat? Neen dan gerust contact op voor een persoonlijk antwoord.